Vijfde Leerjaar

WO-thema’s & Projecten

 

 

Thema 3 : Met kaart en kompas

 

In de tijd van routeplanners, GPS en het internet leren we tijdens dit thema werken met een atlas en met kaarten. Hoe worden kaarten gemaakt, hoe gebruik je een kaart, hoe bereken je afstanden … Allemaal vaardigheden die we aanleren tijdens de lessen. Ook wordt er ruim aandacht besteed aan het zich oriλnteren (met behulp van kompas, de zon, de maan, …) Een boeiend thema dat zeker van pas zal komen tijdens de komende bosklas in Durbuy.  

 

Nadat je je les gestudeerd hebt, kan je verder inoefenen door deze spelletjes te spelen

 

     De windstreken en tussenwindstreken inoefenen.

 

      Leer wat bij over kaartlezen

 

      Wat weet jij over kaarten ?

 

      Werken met de schaal.

 

      Nog eens werken met de schaal. (oefenblaadjes maken)

 

                                                          

Filmpje : Filmpje over kaartlezen                           Filmpje : Filmpje over Google earth

 

Hieronder vind je de inhoud van je themabundel.

 

 

De windstreken : even herhalen …

Een kaart oriλnteren

Om met behulp van een kaart je weg te kunnen vinden, moet je ze zo leggen dat de richtingen op de kaart overeenkomen met die in de werkelijkheid. We noemen dat een kaart oriλnteren. Daartoe zoek je het noorden, bv. met een kompas, en je draait de kaart tot de bovenrand in de richting van het noorden wijst. Nu liggen alle wegen en plaatsen in dezelfde richting als in de werkelijkheid.

 

Je kunt een kaart ook op een andere manier oriλnteren, m.n. als je twee punten in het landschap herkent op de kaart. Je ziet bijvoorbeeld een kerktoren en een watertoren en je weet waar ze op de kaart liggen. Draai nu de kaart zo dat die twee punten op de kaart in dezelfde richting liggen als in de werkelijkheid. Dan liggen alle wegen en plaatsen in dezelfde richting als in het landschap.

 

 

 

 

 

 

 

Werken met de atlas

 

1) Een plaats opzoeken in je atlas :

 

Zoek de naam achteraan op in het register en noteer de coφrdinaten

 

Zomergem  …………………………………………………………………………………………………….                 

 

Brussel         …………………………………………………………………………………………………….                 

 

Corsica         …………………………………………………………………………………………………….                 

 

Filipijnen     …………………………………………………………………………………………………….                           

 

Rode Zee     …………………………………………………………………………………………………….                           

 

2) Opzoeken van gegevens in je atlas

 

1e mogelijkheid : Zoek in de vraag de naam van de plaats. Zoek die naam op in je register.

 

2e mogelijkheid : Zoek in de vraag de naam van de plaats. Denk goed na of die plaats in Belgiλ, in Europa of buiten Europa ligt. Zoek dan een kaart die handelt over het gevraagde onderwerp.

 

Wat is Ooidonk ?

 

Ik zoek op kaart ……………….. Ooidonk is …………………………………………………………………….  

 

Hoe hoog is de Mont Blanc ?

 

Ik zoek op kaart ……………….. De Mont Blanc is ………………………………..…………….. hoog

 

Wat is de gemiddelde temperatuur in de Zomer in Spa  ?

 

Ik zoek op kaart ………………… de gemiddelde temperatuur is daar ……………………….

 

Welke plantengroei treft men hoofdzakelijk aan in Frankrijk ?       

 

Ik zoek op kaart ………………… de plantengroei is daar hoofdzakelijk …………………….

 

Welke soort Landbouw vind je vooral rond Eeklo ?

 

Ik zoek op kaart ………………… de landbouwactiviteit is daar vooral ….…………………….

 

Welk klimaat tref je vooral aan in Australiλ ?     

 

Ik zoek op kaart ………………… het klimaat is daar overwegend ……….….…………………….

 

 

De windroos op kaart

Op sommige kaarten is een windroos getekend met hoofd- en tussenwindstreken.

 

Op de meeste kaarten ligt het noorden bovenaan. Wat bovenaan op kaart staat ligt in het noorden, wat onder­aan staat in het zuiden, wat links staat in het westen, wat rechts staat in het oosten. Als het noorden niet bovenaan getekend wordt, moet er op de kaart een pijl staan die de richting van het noorden aanwijst.

 

De juiste richting in een landschap bepalen noemt men zich oriλnteren.

 

 oriλnteren in het landschap

 

    Je oriλnteren met het kompas. Als je het kompas horizontaal legt, wijst de donkere naald het magnetisch noorden aan. Het aardrijkskundig noorden ligt ongeveer drie graden naar het oosten van de richting die de kompasnaald aangeeft. Gebruik nooit een kompas in de nabijheid van een metaal of onder een hoogspanningsleiding; de kompasnaald wordt hierdoor afgebogen en wijst niet meer het noorden aan.

 

Oriλnteren in het landschap

 

Je oriλnteren met de zon.

Je weet dat de zon in september (en ook in maart) ’s morgens opgaat in het oosten en

’s  avonds onder gaat in het westen. ’s Middags (met de zomertijd omstreeks 13.30 uur)

staat ze altijd in het zuiden.

 

 

 

 

 

Werken met de schaal

 

 

Zo ga je te werk

 

 

 

Stap 1)          Zoek beide plaatsen op in je atlas.

 

Stap 2)          Meet de afstand tussen de twee plaatsen tot op de millimeter nauwkeurig (bolletje naar bolletje !!!)

 

Stap 3)          Zoek de schaal van de kaart (breukschaal) bv 1 : 500 000

                        De schaal vertelt je hoeveel keer de werkelijkheid verkleind is.

Bv. 1 : 500 000 wil zeggen 1 cm op de kaart is in werkelijkheid 500 000 cm

 

Stap 4)          Vul de schaal in je tabel in en zet om naar kilometer

                        1 : 500 000              500 000 cm = 5 km

 

Stap 5)          Vermenigvuldig de gemeten afstand met het aantal kilometer in werkelijkheid.

 

 

Even samen inoefenen

 

1. Wat is de afstand van Zomergem naar Eeklo ?

 

Stap 1 : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 2 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 3 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 4 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 5 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

 

 

 

 

2. Wat is de afstand van New York naar Los Angeles ?

 

Stap 1 : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 2 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 3 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 4 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 5 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

 

3. Wat is de afstand van Rotterdam naar Breda ?

 

Stap 1 : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 2 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 3 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 4 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 5 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

 

Huistaak :

 

4. Wat is de afstand van Bagdad naar Jeruzalem ?

 

Stap 1 : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 2 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 3 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 4 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 5 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

 

Huistaak :

 

5. Wat is de afstand van Barcelona naar Alicante ?

 

Stap 1 : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 2 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 3 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 4 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Stap 5 : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Routebeschrijvingen

 

1.     Vertrek met je fiets van Basisschool De Zandloper naar onze vrienden van Basisschool De Notelaar in Waarschoot. Ga over de route met je fluostift. (Kies een veilige en zo kort mogelijke route)

 

 

2.     Deze zomer leerde je op reis een vriend(in) kennen. Ze woont in Overmere. Plan voor je mama/papa een route zodat ze jou er naartoe kan brengen met de auto.

 

 

 

 

3.     We trekken op bosklas naar Durbuy. Daarvoor gebruiken we de trein. Stel dat we met de bus naar Durbuy rijden … Plan jij eens een route ?